De Blikvanger

 Aan het Klavers Jansen-terrein in de Bredase wijk Belcrum staat De Blikvanger inmiddels overeind. De Steigerloos® prefab gevelelementen zijn gemonteerd en het cortenstaal tekent zich af in het straatbeeld. Binnen wordt nog gewerkt aan de laatste afbouw, maar buiten is al zichtbaar hoe ontwerp, techniek en historie samenkomen op de plek van de voormalige conservenfabriek. 

In opdracht van Winters Bouw & Ontwikkeling engineerden, produceerden en monteerden wij 155 gevelelementen, compleet met kozijnen en cortenstalen gevelbekleding. Het project is onderdeel van de herontwikkeling van het Klavers Jansen-terrein in het Bredase Havenkwartier en ontworpen door Bureau Fraai en Grosfeld Bekkers van der Velde Architecten.

De gevel is daarmee niet alleen beeldbepalend, maar ook het resultaat van keuzes die vroeg in het bouwteam zijn gemaakt: van materiaal, maatvoering en detaillering tot productie, logistiek en montage.

Voor Bureau Fraai begon De Blikvanger bij de geschiedenis van de plek. Rikjan Scholten vertelt dat zijn bureau graag kijkt naar “wat hier ooit was en wat op zo’n plek heeft geleefd”. Op het Klavers Jansen-terrein was dat de voormalige conservenfabriek. Die geschiedenis moest niet verdwijnen achter een nieuw woongebouw, maar voelbaar blijven in de uitstraling.

Bureau Fraai ontwierp daarom geen standaardgevel, maar een projectspecifiek gevelbeeld met een rauw en industrieel karakter. De gewelfde stalen panelen met rillen verwijzen naar de vormtaal van conservenblikken, terwijl het roestkleurige cortenstaal het gebouw de uitstraling geeft van een industrieel overblijfsel.

“We wilden een gebouw maken dat oogt alsof het hier misschien al decennia heeft gestaan”, vertelt Rikjan. “Als je ervoor staat, vraag je je even af: hoe lang staat dit hier al? Is het nieuw? Juist die rauwheid geeft de geschiedenis van de plek weer.”

Die ontwerpgedachte moest vervolgens worden vertaald naar 155 prefab gevelelementen. “Doordat Vront® als prefab bouwer betrokken was, konden we naar het hele gevelelement kijken”, vertelt Rikjan. Niet alleen het cortenstaal, maar ook de kozijnen, negges, aansluitingen en maatvoering werden daardoor in samenhang uitgewerkt. Juist die integrale benadering zorgde ervoor dat het gevelbeeld overeind bleef in de technische uitwerking.

Martijn Timmermans, projectleider bij Winters Bouw & Ontwikkeling, vertelt het verhaal vanuit de bouwplaats. Daar was weinig ruimte rondom het gebouw en moest de logistiek strak worden georganiseerd.

“We hadden hier heel weinig plek rondom het gebouw”, zegt Martijn. “Daarom wilden we een systeem dat in één keer kant-en-klaar aankomt.”

Voor de uitvoering betekende dat: complete gevelelementen, met kozijnen, beglazing, cortenstalen gevelbekleding én montage vanuit één partij. Daardoor waren minder losse werkzaamheden op de bouwplaats nodig.

“Dat scheelt een hele hoop logistiek. Daardoor bouw je snel, heb je geen steiger nodig en blijft er meer ruimte op de bouwplaats.”

Voor Martijn zit de winst vooral in ruimte en tijd. “In twee dagen hadden we een complete verdieping dicht. Dat zijn voor ons de grootste voordelen van dit systeem.”

Martijn ziet naast snelheid ook het kwaliteitsvoordeel van prefab bouwen. Omdat de elementen in de fabriek worden samengesteld, zijn minder werkzaamheden afhankelijk van omstandigheden op de bouwplaats.

“De elementen komen uit de fabriek”, vertelt hij. “Je bent dus minder afhankelijk van weersomstandigheden. Dat levert een hogere kwaliteit op.”

Bij een gebouw van 30 meter hoog maakt dat verschil. Minder handelingen op hoogte, minder opslag rondom het gebouw en sneller een gesloten gevel zorgen voor meer controle in de uitvoering.

De cortenstalen gevelbekleding werd geproduceerd en gemonteerd door Aldowa. Een deel van die werkzaamheden vond al in onze fabriek plaats, zodat beplating, kozijnen, negges en aansluitingen vooraf op elkaar konden worden afgestemd. Dat vroeg om nauwe afstemming tussen engineering, productie en montage.

Juist bij een uitgesproken materiaal als cortenstaal komt die samenwerking precies. De beplating bepaalt het karakter van het gebouw, maar moet tegelijk passen binnen de technische randvoorwaarden van een Steigerloos® prefab gevelelement.

Voor Rikjan was de mock-up een belangrijk moment. Bij een gevel als deze wil je niet alleen op tekeningen vertrouwen. Je wilt zien hoe het materiaal werkt, hoe het veroudert en hoe de verhoudingen op ware grootte uitpakken.

“We konden live bekijken hoe het materiaal roest, hoe de profilering voelt en of de verhoudingen kloppen”, vertelt Rikjan.

Het proefelement bevestigde de gekozen richting zo goed dat het uiteindelijk niet alleen als test diende, maar ook daadwerkelijk in het gebouw werd toegepast.

Voor Bernard komt alles samen in het eindresultaat. Niet alleen in hoe het gebouw eruitziet, maar ook in wat er technisch en als bouwteam voor nodig was om dit gevelbeeld mogelijk te maken.

“Als ik er van een afstand naar kijk, is het werkelijk een blikvanger geworden”, vertelt Bernard. “Die naam is goed bedacht.”

“Ik ben trots op de feedback die we krijgen: dat wij niet overal nee op zeggen. We denken mee en komen met oplossingen om zo’n ingewikkeld vraagstuk mogelijk te maken.”